Visie


'Alleen met het hart kun je goed zien. Het wezenlijke is voor de ogen onzichtbaar'  (Antoine de Saint Exupéry)


Ons brein is er erg goed in onze waarneming dusdanig te vervormen dat het waargenomen plaatje (tekening of situatie) overeenkomt met onze ervaringen uit het verleden. En soms willen we ook graag iets 'zo en niet anders' zien en dan maakt ons brein het plaatje passend bij onze verwachting/wens.  

 

            Uitdaging voor ons brein - we zien wat we verwachten te zien, maar dat klopt niet met de feiten 


Omdat we onszelf altijd meenemen

Ik wil een bijdrage leveren om tot een betere verstandhouding met jezelf en daardoor met je paard te komen!  Want als we contact maken met een paard begeven we ons in een sociale interactie. Met een wezen met eigen behoeftes, wensen, gevoelens, eigen karakter en ervaringen uit het verleden. Net als wijzelf. En nemen onszelf zoals altijd ook in dit contact mee inclusieve onze valkuilen.  


Paarden kunnen extreem goed observeren. Wij kunnen veel beter redeneren en vooruitdenken. Daarom zijn wij altijd verantwoordelijk voor het welslagen van gezamenlijke activiteiten. Wie ons helaas daarbij in de weg kan staan deze verantwoordelijkheid ook eerlijk te nemen dat zijn wijzelf. Of beter gezegd onze zwaktes en valkuilen: angsten, te grote prestatiedrang, afwachtendheid, het gevoel te kort te worden gedaan, het idee minder te zijn en te kunnen dan anderen of de indruk niet serieus genomen te worden. En ons paard moet ermee dealen of krijgt er zelfs de schuld van. Bijvoorbeeld als we niet duidelijk zijn neemt het paard de leiding of doet 'vervelend' vanuit zijn eigen onzekerheid. Maar hoe snel wordt niet geroepen: Hij is zo dominant!                                                                                         

                                                                                                                                                                                                           

 

'De eerste stap om de beste diertrainer te worden is dat je de verantwoordelijkheid voor ongewenst gedrag van je dier in precies dezelfde mate bereid bent jezelf toe te rekenen als je dat bereid bent te doen voor zijn gewenst gedrag'.  (Steve Martin, 'The Art of Training Animals')   





Er is geen instant oplossing, niet DE methode

Er zijn geen instant oplossingen voor lang bestaande en daarom ingesleten patronen of problemen. En ik heb ook geen nieuwe horsemanship theorie bedacht. 'Je moet altijd... Je mag nooit...'. Want immers is het ene paard het andere niet. En ook de ene mens is niet de andere. Ook jijzelf moet je bij de manier waarop je met je paard omgaat goed voelen, jezelf kunnen zijn. Dat lukt echter moeilijk als je meent te moeten ageren naar andermans regels indien deze niet goed bij jou als persoon aansluiten. Je loopt dan kans te veel vanuit je hoofd te handelen waardoor je niet authentiek kan zijn. Ieder vogeltje zingt zoals die gebekt is. Daarom moet de methode waarvoor je kiest   wel bij je passen. Maar is er dan niet DE ware methode, niet één waarheid voor iedereen? Ik ben bang van niet, net zo min als in de opvoeding van kinderen. Ook over opvoeding zijn minstens net zo veel boeken geschreven als de laatste jaren over horsemanship zijn verschenen. Maar  de waarheid is: Als je opvoed volgens een boekje doe je je kind en jezelf te kort tenzij je precies dat kind in huis hebt wat de auteur voor ogen had!  Maar waarom worden dan toch zo veel boeken met uiteenlopende en vaak zelfs contraire stellingen verkocht? Omdat veel mensen niet op zichzelf durven vertrouwen, bang zijn het niet goed te doen en daarom zoeken naar oriëntatie, naar voorbeelden als houvast.    


Geloof niet in goeroes maar in jezelf 

De ene goeroe (ja we hebben het hier over geloofskwesties) beweert dat een paard uit respect voor je zou moeten willen werken, niet voor een beloning. Anders zou de machtsverhouding niet kloppen. Want een leidende merrie geeft de andere paarden ook geen schouderklopjes, toch? Ja klopt, echter vraagt alleen de mens paarden dingen te doen, die vanuit het paard gezien volstrekt nutteloos zijn. Het sociale systeem van een kudde daarentegen waarin sprake is van wederzijdse afhankelijkheden stelt het overleven veilig en is in het instinctrepertoire van het paard verankerd. Bovendien bestaan ook tussen paarden vriendschappen waarin de machtsverhouding op de achtergrond treedt. De andere goeroe verfoeit voeren uit de hand, want dat zou alleen tot opdringerig gedrag leiden. Bovendien zou dit alleen voor roofdieren als beloning begrijpbaar zijn, omdat grazers van nature eten als een vanzelfsprekendheid zouden ervaren: het gras groeit voor je voeten. Klinkt ergens logisch, maar feit is dat je zelfs een plantenetende vis door voerbeloning nog iets kan leren. Weer een ander stelt dat we niet tegen paarden moeten praten. Paarden praten immers ook niet en om ons verstaanbaar te maken moeten we hun lichaamstaal leren. Elders lees je de stelling dat paarden zouden denken in de oerbeelden van hun voorouders en daarom bijv. in een geopende hand de klauwen van een leeuw zouden herkennen. Avontuurlijke theorie. Net als het geloof dat paarden geen tijdsbesef zouden hebben omdat ze volledig in het hier en nu leven. Terwijl een ieder die wel eens een voerbeurt heeft overgeslagen kan weten dat ze een uitstekend tijdsbesef hebben. De innerlijke klok noemen we dat - het lichaam stelt zich in op tijdsintervallen, bij een dier niet anders dan bij de mens. Alleen kunnen dieren niet zoals wij in abstracte begrippen denken en daarom die tijdsintervallen nooit in telbare eenheden onderverdelen en meetbaar maken.    


Als wetenschappelijk geschoolde gedragsdeskundige neem ik geen genoegen met beweringen die niet toetsbaar zijn of zelfs in tegenspraak met observeerbare gegevens. Bovendien vind ik  paarden ook zonder mystificatie of spiritueel bijgeloof fascinerend (mystificatie is edoch vele malen beter dan reductie van het dier tot een sportgereedschap en de ontkenning van zijn natuurlijke behoeftes. Het geloof in dit geval: Het is een sportpaard, die stevig getraind wordt. Zo'n paard heeft dat allemaal niet nodig. En loopt te veel risico op blessures).


Empathie is de richtlijn

Nee, paarden zijn geen mensen op vier benen. Maar na meer dan 3000 jaren van domesticatie ook niet hetzelfde als wildpaarden. En ze zijn ook zijn geen bovenaardse wezens. Kijk naar je paard met je hart: als medewezen met hetzelfde spectrum aan gevoelens zoals wij en met eigen behoeftes. Kijk met empathie en met liefdevol respect, om hem in zijn individualiteit waar te nemen. En kijk net zo naar jezelf en hoe jij je samen met je paard voelt. 

Over geloof valt moeilijk te twisten. Maar hou vast aan jouw geloof mits het bij je past en jij en je paard er baat bij hebben. Want zolang je bij jezelf blijft en kan vertrouwen op je gevoel én nuchter verstand doet de methode er niet zoveel toe.